 |
| હાઈ હીલ્સ પહેરવાના નુકસાન |
હાઈ હીલ્સના શોખીન હોવા છતાં તેનાથી થતા શારીરિક નુકસાન અને રાખવી પડતી સાવધાનીઓ વિશેનો આ એક વિસ્તૃત લેખ છે.
હાઈ હીલ્સ: સુંદરતાનો દેખાવ કે સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમ? (નુકસાન અને સાવધાનીઓ)
આધુનિક યુગમાં ફેશન અને સ્ટાઈલનું મહત્વ ખૂબ વધી ગયું છે. ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ માટે 'હાઈ હીલ્સ' આત્મવિશ્વાસ અને સુંદરતાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. પછી તે ઓફિસ પાર્ટી હોય, લગ્ન પ્રસંગ હોય કે કેઝ્યુઅલ આઉટિંગ, હાઈ હીલ્સ પહેરવાથી વ્યક્તિત્વમાં એક અલગ જ નિખાર આવે છે. પરંતુ, શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ સુંદર દેખાતા પગરખાં તમારા શરીર પર કેવી અસર કરે છે?
વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, હાઈ હીલ્સ પહેરવાથી શરીરનું કુદરતી સંતુલન બગડે છે. આ લેખમાં આપણે હાઈ હીલ્સ પહેરવાથી થતા ગંભીર નુકસાન અને જો તમારે તે પહેરવી જ હોય, તો કઈ સાવધાનીઓ રાખવી જોઈએ તેના વિશે વિગતે ચર્ચા કરીશું.
હાઈ હીલ્સ પહેરવાથી થતા મુખ્ય નુકસાન
જ્યારે તમે હાઈ હીલ્સ પહેરો છો, ત્યારે તમારા પગની એડી ઊંચી રહે છે અને આખું વજન પંજા પર આવી જાય છે. આ અકુદરતી સ્થિતિ લાંબા ગાળે નીચે મુજબની સમસ્યાઓ નોંતરે છે:
1. સાંધા અને ઘૂંટણનો દુખાવો
હાઈ હીલ્સ પહેરવાથી ચાલતી વખતે ઘૂંટણ પર વધુ દબાણ આવે છે. લાંબા સમય સુધી આ રીતે ચાલવાથી ઘૂંટણના સાંધા ઘસાય છે, જેને તબીબી ભાષામાં Osteoarthritis કહેવામાં આવે છે. તે તમારા પગના સાંધાઓને નબળા પાડે છે.
2. કમર અને કરોડરજ્જુની સમસ્યા
આપણું શરીર એ રીતે બનેલું છે કે વજન એડી અને પંજા પર સમાન રીતે વહેંચાય. હાઈ હીલ્સ પહેરવાથી શરીરનું કેન્દ્ર (Center of gravity) આગળની તરફ નમી જાય છે. આને બેલેન્સ કરવા માટે આપણે કમરને પાછળ ખેંચવી પડે છે, જેના કારણે કરોડરજ્જુ (Spine) ના કુદરતી વળાંક પર દબાણ આવે છે અને ગંભીર કમર દર્દ શરૂ થાય છે.
3. પગના પંજામાં વિકૃતિ (Bunions)
લાંબા સમય સુધી અણીદાર (Pointed) હાઈ હીલ્સ પહેરવાથી પગના અંગૂઠા અને આંગળીઓ દબાય છે. આનાથી 'બનિયન' (Bunions) નામની સમસ્યા થાય છે, જેમાં અંગૂઠાની બાજુનું હાડકું બહાર નીકળી આવે છે અને ત્યાં સોજો અને અસહ્ય દુખાવો થાય છે.
4. પિન્ડલીઓના સ્નાયુઓમાં જડતા (Calf Muscle Shortening)
જ્યારે એડી સતત ઊંચી રહે છે, ત્યારે પિન્ડલીઓ (Calf muscles) ના સ્નાયુઓ સંકોચાઈ જાય છે. જો તમે વર્ષો સુધી હાઈ હીલ્સ પહેરો છો, તો આ સ્નાયુઓ કાયમી ધોરણે ટૂંકા થઈ શકે છે, જેના કારણે ફ્લેટ ચંપલ પહેરતી વખતે પણ તમને દુખાવો અનુભવાય છે.
5. સાયટીકા (Sciatica) અને નસો પર દબાણ
હાઈ હીલ્સ પહેરવાથી નર્વસ સિસ્ટમ પર પણ અસર પડે છે. પગની નસો દબાવાને કારણે પગમાં ઝણઝણાટી, બહેરાશ અથવા સાયટીકા જેવો દુખાવો થઈ શકે છે જે નિતંબથી લઈને નીચે પગ સુધી જાય છે.
હાઈ હીલ્સ પહેરતી વખતે રાખવાની સાવધાનીઓ
જો વ્યવસાયિક કારણોસર અથવા શોખ ખાતર તમારે હાઈ હીલ્સ પહેરવી જ પડતી હોય, તો નીચેની બાબતોનું ધ્યાન રાખીને તમે તેના નુકસાનને ઘટાડી શકો છો:
૧. હીલ્સની પસંદગીમાં સમજદારી
બ્લોક હીલ્સ (Block Heels): પાતળી પેન્સિલ હીલ્સ કરતા બ્લોક કે વેજ હીલ્સ (Wedge heels) વધુ સારી છે, કારણ કે તે વજનને સમાન રીતે વહેંચે છે.
ઊંચાઈ મર્યાદિત રાખો: બને ત્યાં સુધી 2 ઇંચથી વધુ ઊંચી હીલ્સ ન પહેરવી.
૨. કુશનિંગ અને આરામ
હંમેશા સારી ગુણવત્તાના પગરખાં ખરીદો. હીલ્સની અંદરની બાજુએ નરમ કુશન કે જેલ પેડ્સ (Gel Inserts) લગાવો, જેથી પંજા પર આવતા દબાણને ઘટાડી શકાય.
૩. પહેરવાનો સમય ઘટાડો
આખો દિવસ હાઈ હીલ્સ પહેરી રાખવાને બદલે માત્ર જરૂરી હોય ત્યારે જ પહેરો. ઓફિસમાં ડેસ્ક પર બેઠા હોવ ત્યારે હીલ્સ કાઢી નાખો અથવા સાથે એક જોડી ફ્લેટ ચંપલ રાખો જે મુસાફરી દરમિયાન પહેરી શકાય.
૪. ફૂટ એક્સરસાઇઝ અને સ્ટ્રેચિંગ
હાઈ હીલ્સ ઉતાર્યા પછી પગના પંજા અને પિન્ડલીઓને સ્ટ્રેચ કરો. ટેનિસ બોલને પગના તળિયા નીચે રાખીને ફેરવવાથી સ્નાયુઓને આરામ મળે છે.
૫. કદનું ધ્યાન રાખો
ક્યારેય ચુસ્ત કે નાના માપની હીલ્સ ન પહેરો. પગ સોજાને કારણે સાંજે થોડા મોટા થતા હોય છે, તેથી પગરખાંની ખરીદી સાંજ સમે કરવી હિતાવહ છે.
તુલનાત્મક કોષ્ટક: હાઈ હીલ્સ વિરુદ્ધ ફ્લેટ ફૂટવેર
| લક્ષણો | હાઈ હીલ્સ | ફ્લેટ ફૂટવેર |
| વજનનું વિતરણ | માત્ર પંજા પર દબાણ | એડી અને પંજા પર સમાન |
| કરોડરજ્જુની સ્થિતિ | અકુદરતી વળાંક | કુદરતી અને સીધી |
| લાંબા ગાળાની અસર | સાંધાનો ઘસારો, કમર દર્દ | સાંધા સુરક્ષિત રહે છે |
| ચાલવાની રીત | અસંતુલિત અને ટૂંકા ડગલાં | સંતુલિત અને કુદરતી |
ઉપસંહાર
હાઈ હીલ્સ નિઃશંકપણે તમારા લુકમાં વધારો કરે છે, પરંતુ તેની કિંમત તમારા સ્વાસ્થ્યથી ચૂકવવી મોંઘી પડી શકે છે. સમજદારી એમાં જ છે કે હાઈ હીલ્સનો ઉપયોગ મર્યાદિત કરવામાં આવે અને તેને માત્ર ખાસ પ્રસંગો પૂરતી જ સીમિત રાખવામાં આવે. યાદ રાખો, સાચી સુંદરતા આરામદાયક હોવામાં છે.
ટીપ: જો તમને હાઈ હીલ્સ પહેર્યા પછી લાંબા સમય સુધી પગ કે કમરમાં દુખાવો રહેતો હોય, તો તુરંત ઓર્થોપેડિક ડોક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.
No comments:
Post a Comment